Szukany produkt
 
Wydawnictwo 

Kategorie

 
 

Informacje

 
 
stolarstwo cz. 1
stolarstwo cz. 1
Drewno, sortymenty, półfarykaty, tworzywa drzewne, okładziny i akcesoria, okucia i materiały dodatkowe, suszenie i konserwacja

 

Autor: Janusz Prażmo
Tytuł: stolarstwo cz. 1
Rok wydania: 1997
Miejsce wydania: Warszawa
Oprawa: miękka
Format: 145x205 mm
Ilość stron: 360
Międzynarodowy Standardowy Numer Książki: ISBN 83-02-05161-6
Wydawnictwo: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne
 
  • Opis
  • Spis treści
 

STOLARSTWO CZ. 1

Książka zawiera podstawowe wiadomości dotyczące drewna, jego budowy, właściwości, gatunków i wad oraz produkcji półfabrykatów z drewna i tworzyw drzewnych. Ponadto w książce omówiono okładziny, akcesoria stolarskie i okucia, suszenie i konserwację drewna oraz różne rodzaje jego obróbki i połączeń.

Wydawnictwa polecają książkę uczniom klasy I szkoły zasadniczej, zawód stolarz.

Technologia jest to nauka zajmująca się metodami i sposobami przetwarzania surowców w rzemiośle i przemyśle na wyroby użytkowe, a więc w naszym wypadku dotyczy sposobów i metod przetwarzania drewna, tworzyw drzewnych i materiałów pomocniczych w wyroby stolarskie - meblowe i budowlane. Z technologią każdego wyrobu ściśle jest powiązane materiałoznawstwo.

Jest to zbiór wiadomości o materiałach stosowanych w procesie technologicznym. Związek ten wyraźnie występuje w wypadku technologii drewna, która jest w decydujący sposób uzależniona od czynników materiałowo-surowcowych. Niezależnie od różnych właściwości drewna pochodzącego z poszczególnych gatunków drzew również w zakresie tego samego gatunku występują istotne różnice we właściwościach technicznych. Warunki wzrostu drzewa stanowią tutaj ważny czynnik wpływający na budowę drewna, która decyduje często o kierunku jego dalszej obróbki. Również surowiec pochodzący z jednego drzewa wykazuje w obrębie jego przekroju poprzecznego i podłużnego znaczne różnice budowy, a tym samym różne właściwości użytkowe. Wszystko to świadczy o wzajemnym powiązaniu problemów materiałowych i technologicznych w obróbce drewna.

W produkcji stolarskiej stosuje się nie tylko drewno naturalne w postaci nie zmienionej. Postęp techniczny przyczynił się do powstania wielu tworzyw drzewnych, takich jak sklejka, płyty pilśniowe, płyty wiórowe, których zastosowanie umożliwia wprowadzenie daleko idących zmian w technologii stolarstwa. Wraz z wprowadzeniem tych materiałów do wyrobów stolarskich zasadniczo zmieniła się na przykład technologia produkcji elementów o dużych płaszczyznach.

W wyniku dalszego postępu w dziedzinie tworzyw drzewnych zaczęto stosować w produkcji stolarskiej płyty pilśniowe i wiórowe z wykończoną powierzchnią, co z kolei spowodowało znaczne zmiany w technologii obróbki wykończeniowej. Widzimy więc i tutaj ścisłe powiązanie czynników materiałowych i technologicznych. To samo dotyczy zresztą nie tylko materiałów drzewnych, ale również zastępczych i pomocniczych. Z tych powodów technologię i materiałoznawstwo w zasadniczej szkole drzewnej połączono w jeden przedmiot nauczania.

Obecnie w produkcji stolarskiej dużą rolę odgrywają materiały niedrzewne, a zwłaszcza produkty chemiczne. Dla poznania współczesnej technologii wyrobów stolarskich coraz bardziej są potrzebne wiadomości z dziedzin nie związanych bezpośrednio z obróbką drewna. Dotyczy to szczególnie wiadomości z zakresu tworzyw sztucznych, których udział w produkcji stolarskiej ciągle wzrasta. Należy do nich większość stosownych obecnie klejów, materiałów lakierniczych i okładzinowych oraz częściowo materiały tapicerskie i konstrukcyjne.

Rozłożona na trzy lata nauka materiałoznawstwa i technologii stolarstwa umożliwia opanowanie podstawowych wiadomości potrzebnych w praktyce zawodowej, zarówno w warsztatach rzemieślniczych, w których stosuje się jeszcze obróbkę ręczną, jak i w zakładach przemysłowych, których produkcja polega na nowoczesnych procesach technologicznych.

W procesie produkcji wyrobów stolarskich do technologii należą następujące działania w odniesieniu do przedmiotu produkcji:
a) obróbka skrawaniem i obróbka plastyczna, powodujące zmianę kształtu i wymiarów;
b) obróbka hydrotermiczna, powodująca zmianę właściwości fizykochemicznych;
c) obróbka wykończeniowa, wpływająca na estetykę i trwałość wyrobu gotowego;
d) klejenie i montaż, czyli łączenie poszczególnych elementów i zespołów w wyrób gotowy.

Te podstawowe działania się nie zmieniły. Występowały one już w sztuce rękodzielniczej dawnych mistrzów stolarskich, występują i obecnie w produkcji mebli czy też stolarki budowlanej. Sposób realizowania tych zadań zmienił się jednak w sposób zasadniczy. Obecna technologia wytwarzania mebli w fabrykach, polegająca na zasadach produkcji przemysłowej, mało ma wspólnego z dawną produkcją warsztatową. Również i współczesne rzemiosło stolarskie nie wymaga już od pracownika tak dużego wysiłku fizycznego, jak w tradycyjnych warsztatach stolarskich. Pracę wykonuje się coraz bardziej udoskonalonymi narzędziami, urządzeniami i obrabiarkami, z zastosowaniem nowych tworzyw drzewnych, półfabrykatów oraz materiałów pomocniczych.

Następuje też ciągłe ulepszanie metod pracy, sposobów obróbki oraz usprawnianie konstrukcji wyrobów stolarskich. Wszystko to przyczynia się do powstawania procesów technologicznych, w wyniku których, przy mniejszym udziale uciążliwej pracy fizycznej i w sposób ekonomiczny, produkuje się wyroby odpowiadające współczesnym wymaganiom użytkowym i estetycznym.


We wszystkich dziedzinach wytwórczości, w tym również w produkcji stolarskiej, dużą rolę odgrywa normalizacja.

Należy przede wszystkim zastanowić się, na czym normalizacja polega? Samorzutną działalność normalizacyjną człowiek prowadził od wieków, gdy przy powtarzających się pracach lub czynnościach wybierał on z biegiem czasu najbardziej celowe sposoby ich wykonywania. Powstanie tradycyjnych złączy stolarskich stanowi właśnie wynik tego rodzaju samorzutnej działalności normalizacyjnej. Obecnie samorzutna działalność normalizacyjna ustępuje miejsca normalizacji planowej. Polega ona na racjonalnym wyborze, uporządkowaniu, uproszczeniu i ujednoliceniu symboli, wielkości, wymiarów, właściwości, metod badawczych, warunków dostawy i odbioru różnych surowców i produktów.

Z przejawami planowej normalizacji spotykamy się w życiu codziennym bardzo często, choć nie zawsze sobie to uświadamiamy. Na przykład to, że w miejsce przepalonej żarówki możemy do lampy wkręcić nową, zawdzięczamy znormalizowanemu wymiarowi gwintu żarówki i jej oprawy. Podobnie znormalizowanie narzędzi umożliwia ich wymianę w obrabiarkach.

Podane przykłady dotyczą jednej z funkcji normalizacji, to jest zapewnienia wymienności części. Do dalszych jej funkcji należy, w odniesieniu do produkcji, podniesienie jakości wyrobów, ustalenie właściwych asortymentów, ułatwienie badań i prób. Normalizacja wywiera również wpływ na organizację produkcji, dzięki likwidacji nieuzasadnionych asortymentów.

Dokument, jaki powstaje w wyniku normalizacji, jest nazywany normą. Rozróżnia się normy: przedmiotowe, klasyfikacyjne, znaczeniowe i czynnościowe. W produkcji stolarskiej szczególnie ważne są normy przedmiotowe, ustalające podstawowe wymagania i badania w odniesieniu do materiałów i wyrobów drzewnych. Właśnie normy zapewniają właściwą jakość materiałów stosowanych w produkcji stolarskiej. Również zadanie zapewnienia meblom wymiarów umożliwiających wygodne posługiwanie się nimi z jednoczesnym dopasowaniem ich do typowych powierzchni mieszkalnych, osiągnąć można przez znormalizowanie podstawowych wymiarów funkcjonalnych. Normy przedmiotowe określają również zasady oznaczania, przechowywania, opakowania i transportu. Normy klasyfikacyjne są przeznaczone do uporządkowania produkcji pod względem asortymentowym, normy znaczeniowe wprowadzają jednolite nazwy i określenia, a normy czynnościowe jednolite metody wykonywania określonych czynności.

Ze względu na zakres obowiązywania normy krajowe dzielimy na: Polskie Normy (PN), obowiązujące powszechnie w kraju, ustanawiane przez Polski Komitet Normalizacji, Miar i Jakości, który jest centralnym organem administracji państwowej w dziedzinie normalizacji; normy branżowe (BN), obowiązujące w określonej dziedzinie gospodarki, oraz normy zakładowe (ZN), obowiązujące w jednym lub kilku zakładach pracy.

Należy pamiętać, że określenie norma odnosi się nie tylko do opisanych powyżej dokumentów. W praktyce przemysłowej duże znaczenie mają również normy pracy, określające ilość czasu niezbędnie potrzebnego do wykonania jednostki wyrobu, oraz normy zużycia materiałowego lub normy wydajności materiałów w produkcji.

Produkcja wyrobów stolarskich jest jednym z wielu kierunków użytkowania drewna. Użytkowanie drewna przybiera najrozmaitsze normy, od najbardziej prymitywnych, jaką jest przeznaczenie drewna do celów opałowych, aż do złożonych procesów produkcji włókien sztucznych. Tak różnorodne kierunki użytkowania drewna łączy jednak istotny czynnik: jest nim baza surowcowa, jaką stanowią lasy. Dlatego celowe jest poznanie w najogólniejszych zarysach roli surowca drzewnego w gospodarce narodowej oraz określenie miejsca, jakie w niej zajmuje produkcja wyrobów stolarskich.

Drewno stosuje człowiek od niepamiętnych czasów. Należało ono do pierwszych surowców, z których ludzkość nauczyła się korzystać. Mogłoby się wydawać, że obecnie, kiedy powstają coraz to nowe i coraz doskonalsze tworzywa, zapotrzebowanie na drewno będzie się zmniejszać. Tak się jednak nie dzieje. Zapotrzebowanie na drewno powiększa się na całym świecie z roku na rok. Mimo że surowiec drzewny odznacza s;ę cechą wyróżniającą go spośród innych surowców, a mianowicie możliwością produkowania go w sposób ciągły, zapotrzebowanie to przewyższa przyrost drewna w lasach. Zjawisko to występuje również i na terenie Polski. Szczególnie duży niedobór zaznacza się w drzewostanach starszych, najbardziej cennych. Konieczne jest zatem stosowanie bardzo oszczędnej gospodarki surowcem drzewnym we wszystkich kierunkach jego wykorzystania.

Przemysłowe wykorzystanie drewna obejmuje trzy podstawowe kierunki technologiczne:
1. Mechaniczną obróbkę drewna, nie zmieniającą jego właściwości technicznych. Należy do niej produkcja półfabrykatów takich jak materiały tarte i okleiny, oraz wielu wyrobów gotowych, a wśród nich mebli i stolarki budowlanej.
2. Przemysł tworzyw drzewnych, wytwarzający z drewna naturalnego produkty o korzystniejszych właściwościach technicznych. Odnosi się to głównie do wyrównywania we wszystkich kierunkach jego wytrzymałości oraz uzyskiwania materiałów o większych wymiarach powierzchniowych. Do najważniejszych tworzyw drzewnych należą: płyty pilśniowe, sklejki i płyty wiórowe.
3. Chemiczny przemysł drzewny, przetwarzający drewno w procesach chemicznych i fizykochemicznych. Najważniejsze znaczenie gospodarcze ma produkcja celulozowo-papiernicza. Ponad połowę pozyskanego w kraju surowca drzewnego przeznacza się do obróbki mechanicznej
jako drewno tartaczne. W wyniku tej obróbki powstaje wiele odpadów. Do niedawna produkcja wyrobów stolarskich opierała się głównie na stosowaniu tarcicy, płyt stolarskich i sklejki, przy których produkcji wydajność materiałowa, jak widać z rysunku, jest bardzo mała. Zużycie materiałów drzewnych do produkcji wyrobów stolarskich w stosunku do ogólnego zużycia drewna w kraju nie jest duże (np. do wyrobu mebli używano niespełna 10% ogólnej produkcji tarcicy). Należy jednak pamiętać, że stosuje się tu materiał najlepszej jakości oraz że przy zasadniczej produkcji wyrobów stolarskich ponownie powstają odpady, co dodatkowo zmniejsza wydajność materiałową.

W celu bardziej racjonalnego użytkowania surowca drzewnego rozwinięto w Polsce na dużą skalę przemysł płyt pilśniowych oraz płyt wiórowych. Przemysły te mogą stosować jako surowiec drewno nisko-wartościowe, a dają produkt o bardzo dobrych właściwościach użytkowych. Dla wytwórczości stolarskiej szczególne znaczenie mają płyty wiórowe, stosowane w miejsce tradycyjnych płyt stolarskich produkowanych z tarcicy. Obecnie 80% krajowej produkcji płyt wiórowych oraz 15% produkcji płyt pilśniowych wykorzystuje się w produkcji mebli.

W celu zaoszczędzenia drewna w produkcji stolarskiej stosuje się, oprócz nowych tworzyw drzewnych, różne elementy z materiałów zastępczych, między innymi z tworzyw sztucznych.

Wymienione materiały nie mogą całkowicie zastąpić tarcicy w produkcji wyrobów stolarskich. Również i tutaj wprowadza się jednak zmiany mające na celu bardziej oszczędne wykorzystanie surowca :rzewnego. Zamierzenia idą w kierunku nastawienia tartaków na produkcję półfabrykatów dla produkcji stolarskiej, co pozwoli na zwiększenie wydajności materiałowej również i w tym sposobie użytkowania drewna.

Przedstawione fakty świadczą o podstawowym znaczeniu oszczędnego i celowego wykorzystania cennego surowca, jakim jest drewno. Świadomy tego powinien być każdy pracownik przemysłu drzewnego rzemiosła.

Jak w każdej dziedzinie produkcji, tak i w wytwórczości wyrobów stolarskich, produkcja fabryczna wypiera stopniowo metody rzemieślnicze. Dotyczy to szczególnie produkcji mebli, dostosowanej do potrzeb masowego odbiorcy, oraz stolarki budowlanej — dostosowanej do warunków nowego budownictwa.

Obok produkcji przemysłowej pozostaje nadal szerokie pole do działania dla wytwórczości wymagającej większego zaangażowania pracy ręcznej i wysokich umiejętności rękodzielniczych wykonawcy. Dotyczy to, w wypadku meblarstwa, produkcji mebli artystycznych oraz produkcji związanej ze szczególnymi upodobaniami odbiorcy. Produkcja tego rodzaju określana jest mianem drobnej wytwórczości lub rzemiosła. Dla rzemiosła stolarskiego szczególnie duże możliwości istnieją w zakresie prac usługowych, wykonywanych na indywidualne zamówienia odbiorcy.

Przemiany polityczne, jakie nastąpiły ostatnio w Polsce, wpłynęły również na zmianę stosunków własnościowych w zakładach przemysłu drzewnego. Zakłady państwowe są przekształcane w jednoosobowe spółki skarbu państwa, spółki akcyjne oraz w zakłady prywatne.

Data dodania produktu: 27 grudzie 2010.
 

Klienci, którzy wybrali ten produkt, kupili również:

atlas drzewa łatwe rozpoznawanie
atlas drzewa łatwe rozpoznawanie
maszynowa obróbka, narzędzia i podstawowe obrabiarki stolarskie
maszynowa obróbka, narzędzia i podstawowe obrabiarki stolarskie
przyrządy, uchwyty i sprawdziany specjalne w przemyśle drzewnym
przyrządy, uchwyty i sprawdziany specjalne w przemyśle drzewnym
podstawy obróbki cnc
podstawy obróbki cnc
roboty ciesielskie
roboty ciesielskie
stolarstwo cz. 2
stolarstwo cz. 2