Szukany produkt
 
Wydawnictwo 

Kategorie

 
 

Informacje

 
 
dokładność obróbki drewna cięciem
dokładność obróbki drewna cięciem
Czynniki wpływające i znaczenie dokładności obróbki

 

Autor: Wiesław Zakrzewski, Alina Staniszewska
Tytuł: dokładność obróbki drewna cięciem
Rok wydania: 2002
Miejsce wydania: Poznań
Oprawa: miękka
Format: 170x240 mm
Ilość stron: 118
Międzynarodowy Standardowy Numer Książki: ISBN 83-7160-295-2
Wydawnictwo: Wydawnictwo Akademii Rolniczej w Poznaniu
 
  • Opis
  • Spis treści
 

DOKŁADNOŚĆ OBRÓBKI DREWNA CIĘCIEM

Kryteriami oceny dokładności obróbki drewna są: wymiar, struktura geometryczna powierzchni i kształt. Jeżeli obróbka drewna narzędziami tnącymi ma na celu podzielenie drewna na części, nadanie mu określonego wymiaru i kształtu oraz wyrównanie lub wygładzenie powierzchni, to ostateczny jej rezultat będzie oceniany pod względem dokładności obrobionego elementu. Na tę dokładność rzutuje właśnie wymiar, kształt i struktura geometryczna powierzchni (potocznie zwana gładkością). Zespół tych cech stanowi o jakości obróbki i w związku z tym dokładność jest wielkością kwalitatywną.

Przez pojęcie dokładności obróbki rozumie się dokładność wymiaru, kształtu i struktury geometrycznej powierzchni obrobionego przedmiotu określoną wartościami odpowiednich odchyłek (wymiaru, kształtu i struktury geometrycznej powierzchni). Odpowiednio do branych pod uwagę odchyłek można wyróżnić dokładność znormalizowaną (graniczną) i wykonania (zaobserwowaną), nazywaną przedziałem zmienności.

Dokładność graniczna powinna być ustalona w normach lub dokumentach techniczno-prawnych określających wymagania jakościowe i zobowiązujących do ich przestrzegania.

Dokładność wykonania opiera się na wartościach zmierzonych odchyłek i powinna być lepsza (mniejsza wartość odchyłek) od dokładności obróbki granicznej określonej wartościami odchyłek granicznych. W przeciwnym razie dokładność obróbki staje się niedostateczna, a nadwyżki zmierzonych odchyłek w stosunku do granicznych są błędami obróbki powodującymi zaliczenie przedmiotu do braków.

Na dokładność obróbki drewna ma wpływ bardzo dużo czynników. Próbując je uporządkować, można wyróżnić czynniki związane z:
1) obrabianym materiałem,
2) obrabiarką, oprzyrządowaniem i narzędziem,
3) nastawieniem obrabiarki na wymiar.

To, że obróbce podlega drewno, jest źródłem czynników związanych z właściwościami wynikającymi z anizotropowości obrabianego materiału. W obróbce w zależności od położenia narzędzia skrawającego względem włókien drzewnych kształtuje się opór skrawania i siły. Wielkości te są ściśle powiązane z mechanicznymi właściwościami drewna, które mają wpływ na strukturę skrawanego wióra. Charakter skrawanego wióra oddziałuje na gładkość obrobionej powierzchni.

W skrawaniu poprzecznym otrzymujemy wiór o małej wytrzymałości, którego włókna są słabo ze sobą związane. Tłumaczy się to niewielką wytrzymałością drewna na rozciąganie w kierunku poprzecznym. Dla przykładu, po piłowaniu poprzecznym na pilarkach tarczowych boczne płaszczyzny rzazu mają często wyraźne wyrwy włókien drzewnych, pochodzące stąd, że główna krawędź tnąca jest w stosunku do włókien najczęściej równoległa i w procesie obróbki włókna są często wyszarpywane zamiast przecinane. To niekorzystne zjawisko próbuje się wyeliminować, stosując w piłach tarczowych do cięcia poprzecznego skośne ostrzenie zębów, co daje pochylenie głównej krawędzi tnącej w stosunku do osi obrotu i przystosowanie bocznej krawędzi do przecinania włókien drzewnych. Wówczas nacisk ostrzy działa stopniowo na poszczególne włókna. Takie ustawienie noża w skrawaniu swobodnym ma tę zaletę, że w pierwszej chwili wgłębiania się w drewno głównej krawędzi tnącej uderzenie jest znacznie mniejsze, gdyż obciążenie ostrza wzrasta proporcjonalnie do zagłębiania noża w obrabiany materiał.

Wady w budowie drewna, mimo że stanowią w strukturze materiału zjawisko normalne, z punktu widzenia jakości obrobionej powierzchni wpływają bardzo niekorzystnie na jej gładkość. W sąsiedztwie sęków pojawiają się wyrwy, odłupy i zniekształcenia słojów rocznych, tzw. zawoje. Miejscowe zniekształcenia słojów i włókien występują również w miejscu zakorków lub pęcherzy żywicznych. Te wady mają wpływ na nierówności po obróbce, gdyż tam pojawia się mechowatość i większa chropowatość. Istotną rolę w procesie odgrywa również kąt pomiędzy kierunkiem skrawania a kierunkiem włókien drzewnych. Obróbkę należy prowadzić tak, aby kierunek włókien był zgodny z kierunkiem skrawania. Włókna drzewne mogą być pochylone do przodu tworzonej płaszczyzny skrawania, ale kąt, jaki tworzą te dwa kierunki, powinien być możliwie najmniejszy. Wówczas struktura geometryczna powierzchni jest dobra.

Tłumaczy to m.in. fakt, że najgładszą powierzchnię uzyskuje się podczas obróbki wzdłuż włókien drzewnych, ale przy pewnych dodatkowych uwarunkowaniach, do których należą grubość wióra i kąt skrawania. Przy małej grubości wióra i dużym kącie skrawania wiór ma tendencję do łamania od strony styku z nożem, co wpływa korzystnie na strukturę geometryczną powierzchni. W przypadku grubego wióra i małego kąta skrawania wiór jest bardziej jednolity, a powierzchnia niegładka ze względu na tendencję do pękania włókien drzewnych przed krawędzią tnącą. Istotne znaczenie mają też właściwości fizyczne drewna, takie jak gęstość i twardość związane z rodzajem drewna, wilgotność itd.

W tej grupie czynników dokładność wykonania obrabiarki oraz stan jej zużycia będą miały duży wpływ na dokładność obróbki. Dokładność obrabiarki można określić za pomocą geometrycznej dokładności statycznej. Jest to dokładność kształtu i wymiaru poszczególnych części i zespołów oraz prawidłowość ich wzajemnego położenia wpływająca na dokładność obróbki. Geometryczne błędy wykonania części maszyn sprawdza się w stanie nieobciążonym w warunkach spoczynku części i zespołów lub podczas ich przemieszczania i obracania z bardzo małą prędkością, nieporównywalną z prędkością ruchów podczas pracy. Sprawdzenie geometrycznej dokładności statycznej obrabiarek jest podyktowane zależnością między technologiczną dokładnością obrabiarki, która najbardziej interesuje użytkownika, a dokładnością wykonania obrabiarki.

Z uwagi na to, że geometryczna dokładność statyczna obrabiarek jest jednym z zasadniczych elementów, na podstawie których kwalifikujemy obrabiarkę jako dobrą lub złą, dla większości obrabiarek do drewna istnieją Polskie Normy określające rodzaj sprawdzeń, sposób ich wykonania oraz wartości dopuszczalnych odchyłek. Geometryczna dokładność wykonania obrabiarki jest scharakteryzowana wskaźnikami liczbowymi ustalającymi poprawność geometrii powierzchni bazowych, ich wzajemne usytuowanie i względne przemieszczenie, przesunięcie osiowe wrzecion, bicie promieniowe, bicie poosiowe itp. Przedmiotem normy jest również sprawdzenie dokładności wyważenia dynamicznego wrzeciona.

W czasie pracy poszczególne elementy obrabiarek ulegają stopniowemu fizycznemu zużyciu i początkowy stan ich geometrycznej dokładności przywraca się przez naprawę. Zatem na dokładność pracy obrabiarki będzie miał wpływ stopień jej zużycia.

 

Data dodania produktu: 25 lipiec 2007.