Szukany produkt
 
Wydawnictwo 

Kategorie

 
 

Informacje

 
 
art deco style w sztuce świata
art deco style w sztuce świata
Architektura, złotnictwo, tkaniny, malarstwo i meblarstwo

 

Autor: Camilla de la Bedoyere
Tytuł: art deco style w sztuce świata
Tytuł oryginału: Art Deco
Tłumaczenie: Bożena Mierzejewska
Rok wydania: 2006
Miejsce wydania: Warszawa
Oprawa: miękka
Format: 160x170 mm
Ilość stron: 384
Międzynarodowy Standardowy Numer Książki: ISBN 83-213-4424-0
Wydawnictwo: ARKADY
 
  • Opis
  • Spis treści
 

Art deco wprowadza czytelnika w świat szalonych lat dwudziestych i trzydziestych, czasy, w których ostatnim krzykiem mody był styl art deco, Prezentuje osiągnięcia znanych i mniej znanych projektantów oraz twórców w dziedzinie architektury, złotnictwa, tkaniny, malarstwa i meblarstwa.

 

Autorka,  znakomita  znawczyni  sztuki XX wieku, śledzi rozwój stylu od jego początków, gdy powstawały dzieła luksusowe, po okres schyłkowy, w którym dominowała produkcja masowa.

 

Książka Art deco ukazuje rozwój jednego z najciekawszych stylów XX wieku, Jego wyszukana elegancja wywarła wpływ na wzornictwo i architekturę lat dwudziestych i trzydziestych. Ta wspaniale ilustrowana publikacja opowiada o tym, jak przenikający niemal wszystkie dziedziny życia styl art deco zmieniał zwykle przedmioty w dzieła sztuki.

 

Art deco wywodzi się z różnych kierunków obecnych w malarstwie awangardowym początków XX wieku - konstruktywizmu i kubizmu, a także secesji, Zostały one zaadaptowane przez nowe pokolenie artystów, architektów i projektantów,  takich jak Clarice Cliff, Renę Lalique, Tamara Łempicka czy Frank Lloyd Wright. To w ich dziełach pojawiły się cechy charakterystyczne dla nowego stylu: kontrastowe kolory, zgeometryzowane motywy, stylizowane wizerunki i zmultiplikowane wzory.

Niniejsza  książka prezentuje  rozwój  stylu,  który w początkowym okresie znalazł uznanie wśród nielicznej  grupy znawców sztuki mogących pozwolić sobie na jego pełna przepychu elegancję, z czasem, dzięki produkcji masowej, zyskał odbiorców wśród przedstawicieli klasy średniej, dla których nowoczesne wyroby stały się dostępne.

Camilllo de la Bedoyere jest absolwentko uniwersytetu w Bristolu, doświadczoną badaczka, pisarką i dziennikarką zainteresowaną szczególnie sztuka i wzornictwem nowoczesnym, przede wszystkim okresem art deco. współpracuje na stale z czasopismami i dziennikami, jest autorko licznych książek o charakterze edukacyjnym przeznaczonych dla dzieci oraz publikacji popularnonaukowych dla dorosłych, a także materiałów informacyjnych dla gości odwiedzających Muzeum Historii Naturalnej w Londynie. Jest także autorką książki z serii Style w sztuce świata Art Nouveau.

Książka została podzielona na pięć części zatytułowanych: Styl, Społeczeństwo, Miejsca, Wpływy i Techniki. Towarzyszący im tekst dostarcza czytelnikowi zwięzłych informacji na temat dzieła oraz genezy jego powstania.

Styl. Omówiono tu rozwój art deco i zmiany zachodzące w tonie stylu, zaprezentowano artystów i materiały, które wykorzystywali do swoich prac.

Społeczeństwo. W rozdziale tym pokazano, jak świat, w którym żyli ówcześni twórcy odbierał ich sztukę oraz sposób w jaki interpretowali oni rzeczywistość.

Miejsca. To prezentacja różnych ośrodków, w których rozwijał się styl art deco.

Wpływy. To próba wyjaśnienia kto i w jaki sposób wywierał największy wpływ na twórców art deco oraz w jakim stopniu byli dla siebie wzajemnie źródłem inspiracji i pomysłów.

Techniki. W części tej przedstawiono różne techniki stosowane przez artystów związanych z ruchem art deco. Stale eksperymentujący twórcy szukali coraz to nowych sposobów ekspresji, sięgając po różnorodne media.

Art deco, zwane także stylem modernę, stanowi imponujący zlepek sztuki i rzemiosła, mający swój początek w pierwszych latach XX wieku. Styl ten rozwijał się do wybuchu drugiej wojny światowej, a szczytowy moment jego rozwoju przypadł na lata dwudzieste i trzydzieste XX wieku. Wówczas to propagowana przezeń doktryna przyniosła niezwykły rezultat: w postaci ostatecznego zniwelowania różnic dzielących sztukę od rzemiosła i oferując całemu społeczeństwu nową estetykę. Choć nazwa „art deco" kojarzy się nam z epoką luksusu, bogactwa a także dekoracji, największym osiągnięciem tego nowoczesnego stylu było zapoczątkowanie nowej ery wzornictwa holistycznego. Kierunek ten wywarł wpływ na architektów, projektantów mody i tkanin, rzeźbiarzy, malarzy, jubilerów, artystów-stolarzy i wielu innych twórców. Po raz pierwszy na taką skalę idea wzornictwa objęta zarówno przedmioty codziennego użytku przeznaczone dla zwykłych ludzi, jak i luksusowe przedmioty, tak cenione przez bogatą elitę.

Styl czerpał oczywiście z przeszłości, m.in. z secesji, która rozwijała się w Europie i Stanach Zjednoczonych w latach 1890-1910 Zwolennicy tego kierunku oraz ruchu Arts and Crafts, tacy jak William Morris (1834-1896) propagujący linie płynne, faliste motywy roślinne, próbowali odnaleźć jednoczącą siłę w sztuce dekoracyjnej. Styl art deco wchłonął ideę estetycznej jedności projektu, ale stosował odmienne techniki i stylistyki, by osiągnąć swój cel: elementy dekoracji były wyraźnie zdefiniowane, nie jak dotychczas, płynne, wytworne, ale nie faliste. Jednak nowa moda, podobnie jak secesja przyswoiła wiele różnych wpływów. Wskazywano na różne źródła art deco i wydaje się prawie niemożliwe precyzyjne zdefiniowanie stylu, który obejmowałby całość tego okresu. Przyczyna tego stanu rzeczy tkwi, w dużej mierze, w owej różnorodności wpływów.

Dominującą rolę odegrała na początku XX wieku fascynacja sztuką plemienną, nierozerwalnie związana ze zjawiskiem kolonializmu i rozwojem stosunkowo młodych dziedzin nauki, takich jak archeologia, antropologia i etnografia. W Europie popularne byty wystawy sztuki plemiennej, które bez wątpienia oddziaływały na oglądających je artystów. Odkrycia archeologiczne w Egipcie, szczególnie odkrycie grobu Tutenchamona w 1922 r., stały się przedmiotem inspiracji dla projektantów. Z kolei Balety Rosyjskie Siergieja Diagilewa (1872-1929), zadziwiające bogactwem tkanin, egzotyczną scenografią, nowatorskim tańcem i muzyką, upowszechniały wiedzę o kulturze krajów wschodniej Europy. Skutki tych wydarzeń były ogromne, podobną tematykę zaczęli podejmować twórcy rzeźby, mody, tkanin, szkła, biżuterii i projektanci wnętrz, rozwijając ją i przekształcając w sposób nowatorski. Z chwila gdy styl art deco przeszedł do fazy dojrzałej, wyzwolił się z wpływów historycznych kierując się w stronę nowoczesności. Istotną rolę w jego rozwoju odegrał Bauhausu - niemiecka szkota założona w 1919 r. przez architekta Waltera Gropiusa (1883-1969), który odrzucał propagowana przez Arts and Crafts ideę upowszechniania dobrego wzornictwa poprzez wytwarzanie przedmiotów luksusowych metodami rękodzielniczymi. Gropius uważał, że dobry projekt może być powszechnie dostępny jedynie wtedy, kiedy jest tani, a to wymaga produkcji masowej. W rzemiośle respektuje się materiał, z którego wykonywany jest przedmiot na różnych etapach produkcji, ale dopiero zrozumienie prawdziwej natury materiału, tradycyjnego i współczesnego, może pomóc w stworzeniu nowoczesnej estetyki. Szwajcarski architekt Le Corbusier (1887-1965) mawiał: „Dom jest maszyną do mieszkania", a jego funkcjonalistyczne podejście do projektu - i zastosowanie zbrojonego betonu - odegrały decydującą rolę w rozwoju nowoczesnej architektury, począwszy od lat dwudziestych XX wieku, po dziś dzień. To połączenie sztuki dekoracyjnej z funkcjonalizmem i modernizmem rodzącej się „ery maszyn" stało się wyróżnikiem nowego kierunku.

Okres art deco bywa błędnie utożsamiany z latami międzywojennymi, jednak przedmioty w tym stylu powstawały także przed pierwszą wojną światową. Wojna, jak katalizator, w naturalny sposób przyśpieszyła rozwój stylu. Na początku XX wieku głównym centrum wzornictwa był Paryż, a dla podkreślenia osiągnięć miasta w dziedzinie sztuk dekoracyjnych, planowano zorganizowanie wielkiej wystawy. Wojna sprawiła, że jej otwarcie trzeba było przesunąć. Ostatecznie wystawa została otwarta w 1925 r. pod nazwą Exposition Internationale des Arts Decoratifs et Industriels Modernes. Swoje projekty i dzieła zaprezentowało wielu twórców. W tym czasie francuskiemu rynkowi towarów luksusowych, odnoszącemu sukcesy komercyjne, zagroziła konkurencja ze strony innych państw. Na przykład Niemcy produkowały przedmioty artystyczne tańsze, nowocześniejsze i bardziej dostępne dla klas średnich.

Organizatorzy paryskiej wystawy starali się zachęcić swoich projektantów, do podjęcia wyzwania, kładąc nacisk nie na tradycję, lecz na nowoczesność. W efekcie wystawa nie tylko prezentowała obraz ówczesnego społeczeństwa, ale także je kształtowała. Szalone lata dwudzieste uważane są dziś za czasy egzotyki, erotyzmu i ezoteryki. W kręgach ludzi zamożnych panowała moda na wyszukaną elegancję, cynizm i obrazoburstwo. Cieszono się swobodą seksualną, wolnością słowa i zachowania. W końcu była to epoka Josephine Baker, Tamary Lempickiej, Scotta Fitzgeralda, Cole Portera i „Anything Goes". Wystawa paryska okazała się momentem kluczowym dla rozwoju estetyki art deco. Nastawienie rynkowe było w równym stopniu co inspiracja artystyczna siłą sprawczą nowego kierunku. To w połączeniu z wielką różnorodnością współczesnych wpływów artystycznych doprowadziło do powstania szeregu odmian stylu. Pojawiły się wówczas niektóre ze stylizowanych motywów, uważane dziś za symbole tamtej epoki jak promieniste słońca, smukłe i nienaturalnie wydłużone postacie zwierząt: jeleni czy chartów, figury nagich kobiet, a także zmultiplikowane wzory geometryczne, powszechnie łączone ze stylem art deco, który od 1925 r. cieszył się niesłabnącą popularnością.

Mimo zróżnicowanego charakteru eksponatów, zwiedzający wystawę zorientowali się, że za wspaniałym pokazem stał potężny ruch artystyczny, dzięki któremu projekty wyszły na światło dzienne i na dobre zagościły w codziennym życiu. Art deco stał się stylem międzynarodowym, przejawiającym się szczególnie w architekturze i pierwszą naprawdę globalną modą, obejmującą swym zasięgiem Australię, Indie, Japonię, Amerykę Łacińską i Afrykę Południową. Nowy styl zdominował przede wszystkim Stany Zjednoczone. W latach dwudziestych amerykańskie ideały zdobywały świat, stając się siłą sprawczą zmian. Naród bogatszy niż kiedykolwiek, był młody, śmiały i otwarty na zmiany. Nawet w 1929 r., w czasie wielkiego kryzysu rozwijał się przemysł i budownictwo w oczekiwaniu na powrót do normalności oznaczający zmianę w elitarnym charakterze art deco. Warunki finansowe sprawiły, że wysokiej jakości wyroby rękodzielnicze wykonywane z kosztownych materiałów, przeznaczone dla najbogatszych, musiały ustąpić miejsca fabrycznie produkowanym, powszechnie dostępnym, a dobrze zaprojektowanym przedmiotom z tanich tworzyw.

Wystawa Paryska była dla projektantów okazją do zaprezentowania swojej sztuki, określanej obecnie jako „dojrzała" faza art deco, połączenie wysokiej klasy rzemiosła z doskonałymi materiałami zaowocowało dziełami unikatowymi. Wkrótce po zakończeniu wystawy moderniści skierowali art deco na nowe tory. Ich zdaniem dobry projekt mógł być wykorzystany w produkcji masowej, tym samym stając się dostępny dla każdego. Uważali, że proces przemysłowy ujawnia strukturę dzieła i wewnętrzne piękno formy, która nie wymaga już dekoracji. Pojawienie się nowych materiałów, takich jak plastik, oraz doskonalenie procesu wytwarzania doprowadziło do rozwoju tego trendu w latach trzydziestych i czterdziestych.

Art deco w interesujący sposób łączy różne, choć powiązane ze sobą kwestie: w latach początkowych styl ten reprezentowały kosztowne, wykonywane ręcznie przedmioty oraz wykwintne dekoracje wnętrz, w przededniu wybuchu drugiej wojny światowej, w europejskich i amerykańskich domach pojawiła się natomiast masowo produkowana ceramika i bakelitowe radia. W Stanach Zjednoczonych w najbardziej widoczny sposób uwidocznił się nowy stosunek do architektury. Monumentalnym symbolem potęgi narodu stały się drapacze chmur. Projekty Franka Lloyda Wrighta zapoczątkowały nowy, silnie oddziaływujący styl zagospodorowania przestrzeni. W budownictwie dominowały linie proste, materiały jak beton, chrom, stal nierdzewna i plastik oraz zastosowane w sposób nowatorski lustra i szkła. Sławiły one potęgę „ery maszyn" i zmian, które wniosły w życie codzienne. Za pośrednictwem Hollywood, telewizji, fotografii i czasopism art deco dotarł do społeczeństw na całym świecie, by w latach czterdziestych. stać się stylem w pełni międzynarodowym.

Wybuch drugiej wojny światowej odebrał nowoczesnemu światu jego blask. Podczas Nowojorskich Targów Światowych na Flushing Meadows w 1939 r. organizatorzy snuli marzenia o „Świecie jutra". Idealistyczna wiara, iż wiek maszyn zapewni lekarstwo na wszystkie społeczne bolączki i szybko doprowadzi do równości na świecie znikła, kiedy Europa i jej obywatele stanęli w obliczu faszyzmu. Odeszły marzenia o lepszym świecie, gdy narody zostały zmuszone do zmagania się z okrutną rzeczywistością. Styl art deco na pewien czas wypadł z łask. Jednak od lat sześćdziesiątych XX wieku nowe pokolenia zainteresowały się tą estetyką, łączącą funkcjonalną formę z oszczędną, pełną lekkości i elegancji dekoracją.

 

 

Data dodania produktu: 04 sierpie 2006.