Szukany produkt
 
Wydawnictwo 

Kategorie

 
 

Informacje

 
 
biedermeier
biedermeier
Wzornictwo, typy mebli i ośrodki meblarskie

 

Autor: Angus Wilkie
Tytuł: biedermeier
Tytuł oryginału: Biedermeier
Tłumaczenie: Jerzy Łoziński
Rok wydania: 2006
Miejsce wydania: Poznań
Oprawa: twarde płócienne okładki, obwoluta
Format: 260x310 mm
Ilość stron: 216
Międzynarodowy Standardowy Numer Książki: ISBN 83-7298-969-9
Wydawnictwo: Zysk i S-ka
 
  • Opis
  • Spis treści
 

„Album, który gorąco polecam, omawia styl dominujący w Europie w XIX i XX w. Jest to też sztuka polskich dworów i dworków, która do dziś nie straciła na swej atrakcyjności".
Zygmunt Dolczewski

 

Po wielu latach niezasłużonego milczenia meble, obrazy, tkaniny i sztuka dekoracyjna w stylu biedermeier zaczynają na nowo cieszyć się popularnością. O dziwo, nie ukazała się dotąd u nas książka wnikliwie i kompetentnie omawiająca ten niezwykle interesujący artystycznie okres, czemu zaradzić może z niecierpliwością oczekiwana praca Angusa Wilkiego. Epoka biedermeieru (1818-1848) to czas względnego spokoju po zawieruchach wojen napoleońskich, sprzyjający projektowaniu i wytwarzaniu mebli oraz przedmiotów dekoracyjnych. Zasadniczymi cechami mebli w stylu biedermeier są prostota oraz użycie jasnego drewna owocowego i liściastego, zdobionego kontrastowymi intarsjami z hebanu i klonu. To właśnie owo wyrafinowanie, znajdujące swoich miłośników niezależnie od czasu, sprawiło, że obecnie biedermeier znowu cieszy się zainteresowaniem kolekcjonerów i projektantów na całym świecie.

Angus Wilkie tropi historyczne korzenie tej przez pewien czas zapomnianej epoki, odsłaniając jej skomplikowane zaplecze kulturalne i społeczne. Jego pionierska praca zawiera ponad 160 specjalnie na jej użytek zrobionych zdjęć, a także reprodukcje obrazów z epoki oraz oryginalnych projektów konstrukcyjnych przechowywanych w Cesarskim Archiwum w Wiedniu. Zawarty w książce bogaty materiał ilustracyjny dowodzi, że estetyka biedermeieru może być zaadaptowana przez niemal każdy styl wystroju wnętrz aż po najbardziej nowoczesne.

Biedermeier daje bogaty przegląd mebli produkowanych przez stolarzy z Wiednia, Berlina, Monachium i północnych Niemiec, a także z Włoch, Skandynawii i Rosji. Przy porównaniach regionalnych odmian autor korzysta zarówno z licznych nigdzie dotąd niepublikowanych szkiców projektów, jak i ze zdjęć samych mebli, dzięki czemu czytelnik ma okazję zapoznać się z kunsztem dziewiętnastowiecznych rzemieślników, a także z ogólnymi założeniami wzornictwa, które legły u podstaw estetyki stylu biedermeier. Książka Angusa Wilkiego, pełna urzekających fotografii łóżek i klatek na ptaki, sof i toaletek, foteli i etażerek, to nieoceniona pozycja dla wszystkich czytelników interesujących się dziewiętnastowieczną sztuką użytkową.

Angus Wilkie jest znawcą sztuk dekoracyjnych. Jego teksty regularnie ukazują się w „Elle Decor", „House & Garden", „The World of Interiors" oraz współredagowanym przez niego „Art + Auction". Absolwent Yale University Wilkie jest też autorem wydanej w roku 2005 przez Vendom Press książki Summer Places: Eastern Longisland and New England, a także współwłaścicielem mieszczącej się na nowojorskiej Upper East Side galerii, która specjalizuje się w artystycznych meblach europejskich z XVIII i XIX wieku oraz pochodzących z tego samego okresu przedmiotach dekoracyjnych. Mieszka w Nowym Jorku oraz Hadlyme w stanie Connecticut.

John Hall urodził się w Karolinie Północnej; ukończył studia architektoniczne na uniwersytecie stanowym w Raieigh. Po kilku latach spędzonych w Europie powrócił do Nowego Jorku, gdzie pracuje jako fotograf dla „House & Garden", „New York Times Magazine", „Architectural Record" i „Vogue Decoration Revue International".

Styl biedermeier narodził się w Austrii i Niemczech w dwóch pierwszych dekadach XIX wieku. Wkrótce po roku 1800 domowe meble robione dla zamożnych klientów w cesarstwie austriackim i Niemczech nabrały zdumiewająco podobnego charakteru. Sylwetki o dobrze wymierzonych proporcjach, oklejane atrakcyjnymi fornirami z drewna liściastego szybko zaczęły być rozpoznawane jako charakterystyczne dla bezpretensjonalnego i eleganckiego stylu, który z czasem określono mianem biedermeier. Niektóre z tych cech zawdzięczał francuskiemu empire i angielskiej regency niemniej miał wyraźny własny charakter, dostosowany do nowych standardów wygody jakie narzuciła burżuazja, z ulgą przyjmująca koniec wojen napoleońskich.

Biedermeier, dominujący w latach 1815-1848, dziś zaskakuje jako styl zarazem estetyczny i konformistyczny, który potrafił przemawiać zarówno do gustów arystokracji, jak i krzepnącej dopiero jako klasa społeczna burżuazji. Jego oszczędność i prostota widoczne są przede wszystkim w meblach, ale dają się rozpoznać także w ówczesnych dywanach, porcelanie, szkle, malarstwie, literaturze i muzyce. W meblarstwie pompatyczne i wyszukane zdobienia zostały wyparte przez kształty projektowane i upiększane ze znaczną wstrzemięźliwością. Proste sylwetki i powierzchnie, wykańczane wpadającymi w oko fornirami orzechowymi, klonowymi, czereśniowymi, brzozowymi, jesionowymi i gruszowymi, mają zaskakująco współczesny wygląd. Dla uzyskania efektu kontrastowego do jasnych powierzchni z umiarem dodawano hebanowe lub hebanizowane kolumny, pilastry i ornamenty neoklasyczne.

W latach po kongresie wiedeńskim stolarze meblowi w takich miastach, jak Wiedeń, Berlin czy Monachium, z trudem mogli zaspokoić składane przez arystokrację i wspinającą się wzwyż hierachii społecznej burżuazję zamówienia na urządzenie wnętrz. W pierwszych dwóch dekadach po klęsce Napoleona dla sztuk dekoracyjnych w Austrii i Niemczech charakterystyczne były geometryczne linie i neoklasycystyczna wrażliwość, inspirowana przez ówczesne odkrycia archeologiczne, zwłaszcza w Pompejach i Herkulaneum. Jak mówi Martin Huey, „przesłanką poszukiwań archeologicznych czy wręcz każdego zajmowania się dawnymi epokami jest przekonanie, że można uchwycić istotę przeszłych wieków i wykorzystać ją współcześnie".

Często przypuszcza się, że nazwa „biedermeier" pochodzi od któregoś z ówczesnych ebenistów, tymczasem jak wiadomo, nie było żadnego stolarza o tym nazwisku, chociaż około roku 1822 w Wiedniu pracowało 950 meblarzy, z których większość tworzyła w stylu biedermeier. W przeciwieństwie do stylów Adamów, Chippendale"a czyJacoba, określenie nie zostało zapożyczone od nazwiska ebenisty. Powstało jako gra słów; niemiecki przymiotnik bieder znaczy „poczciwy, prosty", -meier zaś to częsta końcówka niemieckich nazwisk. Oba człony połączyli dwaj przyjaciele, Adolph Kussmauł i Ludwig Eichrodt, którzy pod pseudonimem Wieland Gottlieb Biedermeier publikowali satyryczne wiersze najpierw w roku 1853 w „Gedichte in allerei Humoren", a od roku 1855 regularnie w czasopiśmie „Fliegende Blatter".

Nazwy biedermeier na określenie stylu mebli i wyposażenia mieszkań z lat dwudziestych i trzydziestych XIX wieku użył dopiero Georg Hirth, który w roku 1886 wydał poświęconą urządzeniu mieszkań w początku XIX wieku książkę Das deutsche Zimmer. Było to u niego określenie pejoratywne, uważał bowiem, że był to styl „niemający żadnych wyższych pretensji, albowiem brak w nim było prawdziwych wartości artystycznych". W estetyce biedermeieru wyraża się charakter czasów powojennych. W efekcie porozumień zawartych podczas kongresu wiedeńskiego i uwięzienia Napoleona na wyspie Świętej Heleny w roku 1815 austriackie i niemieckie mieszczaństwo żyło w warunkach represyjnej polityki z konsekwencją prowadzonej przez kanclerza dworu austriackiego, księcia Klemensa von Metternicha. Duchowa postawa burżuazji oraz wartość, jaką przywiązywała do prywatności życia domowego, odzwierciedliły się w prostych, funkcjonalnych, a zarazem eleganckich liniach umeblowania domowego. Ponieważ świat biedermeieru znajdował się pod czujną kontrolą Metternicha, który zaciekle tropił wszelkie ślady poczynań zagrażających istniejącemu porządkowi, styl rozwijał się niezależnie od tendencji w reszcie Europy.

Chociażby styl mebli i sposób urządzania mieszkań w Anglii i we Francji wzajemnie na siebie oddziaływały i nawet w latach 1803-1814, gdy oba kraje znajdowały się na stopie wojennej, zarazem były sobie zaskakująco bliskie na niwie artystycznej. Gdy zawarto pokój w roku 1815, francuskie meble znajdowały łatwy dostęp do Anglii, a z kolei meblarstwo angielskie wpływało na to, co działo się w tej dziedzinie po drugiej stronie kanału.

Ta wzajemność oddziaływań zaowocowała mieszaniną stylów charakterystyczną dla europejskiego meblarstwa na początku XIX wieku. Nie tylko sprzęty produkowane w jednym kraju były bez trudności eksportowane i importowane, ale także doszło do renesansu dawnych stylów. W Anglii, pod niemałym wpływem literatury romantycznej, odżyły zainteresowania gotykiem, ale i we Francji w początkach stulecia powstawały meble w stylu renesansu, rokoka, Ludwika XV i Ludwika XVI. Te same tendencje, chociaż mniej intensywne, można dostrzec w projektach włoskich, rosyjskich i skandynawskich.

Natomiast biedermeier w pierwszej fazie pozostaje uderzająco odgrodzony od tych wpływów z zewnątrz. W latach 1815-1830, ostatnim okresie produkcji preindustrialnej w Austrii i Niemczech, biedermeier występuje w najczystszej formie. Miejscowi stolarze, dbając o estetykę mebli, potrafili zarazem dostosować się do uszczuplonych przez wojnę możliwości finansowych klientów, a także ograniczonej powierzchni mieszkań w rozwijających się miastach. Po roku 1830 sytuacja zaczyna się zmieniać. Czeladnicy stolarscy, doskonalący swoje umiejętności, przenosili się z prowincji do centrów miejskich i wyjeżdżali do innych kraj ów w poszukiwaniu inspiracji. W efekcie na drodze jakby osmozy przyswajali sobie nowe pomysły.

 

Data dodania produktu: 24 stycze 2007.