Szukany produkt
 
Wydawnictwo 

Kategorie

 
 

Informacje

 
 
atlas owadów uszkadzających drewno 2 poradnik leśnika
atlas owadów uszkadzających drewno 2 poradnik leśnika
Kompletna wiedza o szkodnikach uszkadzających drewno w okresie między ścinką, a jego przerobem oraz po w dwóch tomach, tom 2

 

Autor: Jan Dominik, Jerzy R. Starzyk
Tytuł: atlas owadów uszkadzających drewno 2 poradnik leśnika
Rok wydania: 2010
Miejsce wydania: Warszawa
Oprawa: twarde lakierowane okładki
Format: 165x230 mm
Ilość stron: 229
Międzynarodowy Standardowy Numer Książki: ISBN 978-83-7073-942-3
Wydawnictwo: Oficyna Wydawnicza MULTICO
 
  • Opis
  • Spis treści
 

ATLAS OWADÓW USZKADZAJĄCYCH DREWNO 2 PORADNIK LEŚNIKA

Profesjonalny atlas entomologiczny to cenne źródło wiedzy i niezastąpiona pomoc w pracy dla:
● leśników i pracowników terenowej służby ochrony lasu,
● studentów wydziałów leśnych i technologii drewna,
● konserwatorów mebli i osób zajmujących się renowacją domów oraz innych konstrukcji drewnianych.
 
 
Portrety 134 najważniejszych owadów uszkadzających drewno w okresie między ścinką a jego przerobem oraz w gotowych już wyrobach drewnianych. W identyfikacji szkodników pomagają rysunki i liczne fotografie.

Szczegółowe informacje o morfologii owadów i biologii ich rozwoju, roślinach żywicielskich, w których żerują, materiale lęgowym larw, rodzaju wyrządzanych szkód, a także o metodach profilaktyki i zwalczania szkodników.

Opisy uszeregowano w układzie systematycznym:
● tom 1 – chrząszcze do kózkowatych,
● tom 2 – chrząszcze od kózkowatych, przez kornikowate do ryjkowcowatych oraz motyle, błonkówki, muchówki i termity.

Wkrótce po zakończeniu drugiej wojny światowej rozpoczął się intensywny rozwój przemysł chemicznego, w tym również chemii polimerów, co doprowadziło do szybkiego i powszechnego wprowadzenia do użytku różnego rodzaj tworzyw sztucznych, zarówno w wielu działać gospodarki, jak i w gospodarstwie domowym. Jednak w miarę upływu czasu okazało się, : tworzywa sztuczne obok niewątpliwych walorów, przede wszystkim natury praktycznej mogą niekiedy stanowić zagrożenie dla nasz go zdrowia, będąc przyczyną różnych uczulę a nawet zatruć. Z tego też względu w wielu krajach obserwujemy nawrót do drewna jako naturalnego i zdrowego materiału, który powinien być wszechstronnie wykorzystywany w budownictwie, meblarstwie, stolarstwie i wielu innych działach gospodarki. Pon 40 lat temu obliczono, że około 5 tys. różny sprzętów i produktów było wytwarzany z drewna. Obecnie liczba ta powiększyła się 16 tys. Należy również pamiętać o tym, ponad połowa ludności świata nadal jeszcze mieszka w drewnianych budynkach. W związku z tym popyt na drewno stale rośnie, a niestety zasoby leśne systematycznie się zmniejszają. Jednym ze sposobów ograniczania pogłębiającego się deficytu drewna jest jego ochrona przed szkodliwymi owadami, począwszy od drzew rosnących w drzewostanie, poprzez materiał ścięty i składowany, aż do wytworzenia produktu końcowego. Szczególny nacisk należałoby położyć na ochronę surowca w okresie między ścinką a przerobem drewna, ponieważ w tym czasie ulega on najłatwiej deprecjacji. W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat obserwuje się stały wzrost szkód powodowanych przez owady ksylofagiczne, nie tylko w leśnictwie i drzewnictwie, ale również w budownictwie, komunikacji, górnictwie, muzealnictwie i wielu innych dziedzinach działalności człowieka. Wraz z rozwojem stosunków handlowych zwiększa się również zagrożenie ze strony szkodników zawlekanych wraz z drewnem z rejonów o cieplejszym klimacie. Ponadto istnieje niebezpieczeństwo zaaklimatyzowania się niektórych z nich w naszym kraju. Równocześnie przeoczenie opanowania drewna przez rodzime gatunki szkodników np. w opakowaniach produktów eksportowanych z Polski bywa przyczyną cofnięcia całego transportu. Uszkodzenia drewna powodowane przez grzyby domowe są stosunkowo dość dobrze znane, zwłaszcza właścicielom i pracownikom administracji budynków. Natomiast nasza wiedza dotycząca uszkodzeń drewna powodowanych przez owady ksylofagiczne jest bardzo ograniczona. Najczęściej używanym określeniem na larwy owadów rozwijające się w drewnie jest uniwersalny termin „robaki". Zresztą nie chodzi tylko o nazwę, ale o podstawowe wiadomości dotyczące ich morfologii, biologii, ekologii, objawów żerowania oraz metod prognozowania pojawu i zwalczania. Bardzo często w codziennej prasie można wyczytać informacje o tym, że skarby naszej kultury narodowej w postaci drewnianych zabytkowych budowli, rzeźb lub sprzętów zostały zaatakowane przez i korniki. Natomiast korniki, jak sama nazwa wskazuje, atakują drzewa nie okorowane, gdyż rozwijają się przynajmniej w początkowym okresie życia w świeżym łyku i miazdze oraz w wewnętrznych warstwach kory. Są wprawdzie nieliczne gatunki korników, które zasiedlają drewno drzew stojących lub leżących, ale pod warunkiem, że jest ono świeże i ma wysoką wilgotność. Takich warunków rozwoju nie znajdują one jednak w drewnie wysuszonym, które zostało przerobione i użyte do celów budowlanych.

Oczywistą rzeczą jest, że aby chronić drewno przed szkodnikami, musimy je właściwie rozpoznawać na podstawie różnych postaci rozwojowych oraz powodowanych uszkodzeń, a także znać ich biologię, cykl rozwojowy i wymagania ekologiczne. Z tego też względu Autorzy uznali za celowe i potrzebne przede wszystkim z praktycznego punktu widzenia opracowanie „Atlasu owadów uszkadzających drewno", którego układ jest podobny do wydanego w roku 2009 przez MULTICO Oficynę Wydawniczą „Atlasu owadów uszkadzających drzewa leśne". Obok barwnych fotografii, plansz oraz schematycznych rysunków zamieszczono w nim zwięzłe informacje dotyczące rozprzestrzenienia, roślin żywicielskich i materiału lęgowego, morfologii wszystkich postaci rozwojowych, biologii i ekologii, charakterystyki wyrządzanych szkód, a także metod profilaktyki i zwalczania najważniejszych szkodników drewna. Bardziej szczegółowe informacje obejmujące całokształt dotychczasowej wiedzy z tego zakresu wraz z podaniem obszernej literatury można znaleźć w opracowaniu monograficznym J. Dominika i J. R. Starzyka pt. „Owady uszkadzające drewno" (PWRiL, Warszawa, 2004). Ogółem w „Atlasie owadów uszkadzających drewno" uwzględniono 134 gatunki. Oryginalne fotografie zostały wykonane głównie w naturalnym środowisku występowania szkodników, .i niektóre z nich w oparciu o zbiory naukowe przechowywane w kolekcjach Katedry Entomologii Leśnej Uniwersytetu Rolniczego im. H. Kołłątaja w Krakowie, Katedry Ochrony Lasu i Ekologii SGGW w Warszawie oraz zbiorach prywatnych J. Dominika i J. R. Starzyka oraz S. J. Kinelskiego.

Na początku atlasu podano krótką charakterystykę drewna jako środowiska życia owadów ksylofagicznych, a także przegląd metod profilaktyki, kontroli występowania i zwalczania szkodników drewna w lesie i na składowiskach oraz w drewnianych budowlach, konstrukcjach I wyrobach z drewna. Następnie zamieszczono objaśnienia fachowych i naukowych terminów oraz symboli. Plansze z poszczególnymi gatunkami owadów uszeregowano w układzie systematycznym. Przy omawianiu poszczególnych szkodników obok nazw gatunkowych powszechnie przyjętych i stosowanych zgodnie z zasadami „Międzynarodowego Kodeksu Nomenklatury Zoologicznej" podano również ich synonimy. Przy niektórych gatunkach zamieszczono sylwetki głównych roślin żywicielskich z zaznaczeniem pionowego zakresu występowania żerowisk szkodników. Podano też tabelaryczne zestawienia roślin żywicielskich oraz materiału ligowego larw owadów ksylofagicznych, a na końcu atlasu wykaz ważniejszej literatury uzupełniającej oraz skorowidz polskich i łacińskich nazw owadów.

„Atlas owadów uszkadzających drewno" jest przeznaczony dla szerokiego kręgu odbiorców, a mianowicie: dla pracowników terenowej służby ochrony lasu, kwarantanny roślin i ochrony drewna w fabrykach przemysłu drzewnego, dla studentów wydziałów leśnych, technologii drewna i przyrodniczych szkół wyższych, uczniów techników leśnych, a także dla pracowników zieleni miejskiej oraz użytkowników drewnianych domów lub starych zabytkowych mebli.

Drewno jako środowisko życia owadów ksylofagicznych. Zarówno drewno drzew rosnących, jak i drewno leżące lub w budowlach, a nawet drewno zmurszałe jest stale narażone na ataki owadów. Nie oznacza to, że jest ono stale opadane przez te same gatunki owadów. Czynnikami, które decydują o opanowaniu drewna przez poszczególne gatunki owadów, są ich zróżnicowane wymagania w stosunku do składników pokarmowych zawartych w drewnie, temperatury oraz wilgotności drewna. Tak więc znajomość przeznaczenia drewna i wymagań poszczególnych gatunków owadów pozwalają przewidzieć, które szkodniki i w jakim stopniu mogą dane drewno opanować, co z kolei umożliwia przedsięwzięcie odpowiednich środków zaradczych.

Drewno rozpatrywane jako pożywienie owadów nie jest materiałem jednorodnym. Zawiera ono 40-62% celulozy i 18-38% ligniny, ponadto hemicelulozy, spośród których w drewnie występują pentozany w ilościach 6-23% oraz heksozany - 2-14%. Drewno zawiera także skrobię w ilości do 5,9% oraz białko - do 2,8%. W drewnie drzew żywych występują również pewne ilości cukrów rozpuszczonych w sokach. Udział wymienionych składników nie jest stały i zależy przede wszystkim od gatunku drewna. Toteż zależnie od wrodzonych wymagań względem jakości pokarmu owady atakują różne gatunki drzew.

Wśród ksylofagicznych owadów zdecydowaną przewagę mają gatunki oligofagiczne, tzn. opadające drewno tylko gatunków iglastych lub tylko liściastych. Polifagi, czyli owady mogące się rozwijać zarówno w drewnie drzew iglastych, jak i liściastych, a zwłaszcza monofagi -atakujące drewno tylko jednego gatunku, są w naszej faunie rzadziej reprezentowane. Ponieważ poszczególne strefy, nawet tego samego gatunku drewna, różnią się znacznie zawartością składników pokarmowych, dlatego zależnie od wymagań pokarmowych - jedne owady żerują w strefie łyka i kambium (miazgi), a później wchodzą w drewno, natomiast inne żerują tylko w drewnie. Zawartość składników pokarmowych, a także struktura drewna ulegają zmianie w miarę jego starzenia się i rozkładu przez mikroorganizmy. Pociąga to dalsze zmiany w składzie gatunkowym owadów zasiedlających takie drewno, jakość i ilość pokarmu wpływa bezpośrednio lub pośrednio na szybkość rozwoju, aktywność i płodność owadów oraz na ich rozprzestrzenienie i liczebność. Podstawowym warunkiem rozwoju larw jest dostateczna ilość wszystkich wymaganych składników pożywienia. W poszukiwaniu potrzebnych substancji pokarmowych drążą one długie chodniki w drewnie. Owady rozkładają drewno na związki przyswajalne za pomocą enzymów własnych bądź wydzielanych przez symbiotyczne mikroorganizmy. Skład jakościowy i ilościowy enzymów zawartych w przewodzie pokarmowym larw jest zarazem dobrym wskaźnikiem, jakie substancje z drewna są wykorzystywane jako pokarm przez poszczególne gatunki owadów. Wiele owadów żyjących w drewnie wykorzystuje określone organizmy, aby przekształcić stosunkowo ubogie w pokarm drewno w wysokokaloryczne pożywienie. Jedne dokonują tego przez endosymbiozę z drożdżakami lub bakteriami, inne na drodze ektosymbiozy z grzybami żyjącymi w drewnie. Tak więc drewno jako pokarm może być wykorzystywane przez owady w sposób bezpośredni lub pośredni. Zależnie od tego, a także od składu pożywienia owady można podzielić na trzy grupy. Pierwszą grupę stanowią owady, których larwy odżywiają się wyłącznie lub w znacznym stopniu strzępkami symbiotycznej grzybni, podczas gdy drewno nie jest wykorzystywane jako pokarm lub jest wykorzystywane tylko częściowo. Do tej grupy należą drwalniki, rozwiertki, wyrynniki i rytel, które hodują symbiotyczną grzybnię na ściankach chodników. Zasiedlają one wyłącznie martwe drewno lub surowiec drzewny o wilgotności 30-40%, a więc umożliwiającej rozwój grzybni. Zarodniki te przenoszą do żerowisk chrząszcze macierzyste w specjalnych organach zwanych mycetangiami. Do omawianej grupy należy zaliczyć także większość przedstawicieli rodziny trzpiennikowatych. W tym wypadku grzyb-symbiont nie jest hodowany na ściankach chodników, lecz przerasta drewno w ich otoczeniu oraz mączkę zapełniającą chodniki larw. Rola symbiotycznych grzybów jako pokarmu trzpienników nie została dostatecznie wyjaśniona. Nie ulega jednak wątpliwości, że układ ten jest korzystny dla obu stron. Samice trzpienników rozprzestrzeniają grzyby, a grzyb „rewanżuje się" przygotowaniem odpowiednich warunków dla larw, m.in. także przez polepszenie wartości pokarmowej drewna.

Drugą grupę stanowią owady, których larwy odżywiają się wyłącznie lub głównie zawartymi w drewnie cukrami, skrobią i substancjami białkowymi, podczas gdy błonnik nie jest wykorzystywany w celach pokarmowych lub jest wykorzystywany w nieznacznym stopniu. W obrębie tej grupy można wyróżnić dwie podgrupy. Do podgrupy pierwszej należą owady mające duże wymagania co do wilgotności drewna i zawartości w nim lekkostrawnych cukrów oraz substancji białkowych. Atakują one więc wyłącznie żywe drzewa. Owady te to: rzemliki - topolowiec i osikowiec, przezierniki, trociniarki i torzyśniad kasztanówka. Drugą podgrupę stanowią owady wymagające do swego rozwoju drewna o nieznacznej wilgotności, jednak bogatego w skrobię i cukry. Należą do niej miazgowcowate i kapturnikowate. Atakują one wyłącznie bielastą strefę drewna martwych i obumierających drzew. Do trzeciej grupy zalicza się owady wykorzystujące, oprócz innych składników, celulozę. Wśród nich jest znaczna część kózek i kołatków. U wielu przedstawicieli omawianej grupy owadów stwierdzono zjawisko endosymbiozy z mikroorganizmami. Tak więc liczne gatunki kózek i kołatków żyją w symbiozie z drożdżakami. Fizjologiczne znaczenie tej symbiozy nie zostało dostatecznie wyjaśnione. Nie ulega jednak wątpliwości, że wiąże się ona z zaspokajaniem potrzeb larw na związki białkowe; np. larwy kołatka domowego, u których symbioza z mikroorganizmami jest dobrze rozwinięta, mogą żyć w czystej celulozie, czego nie potrafią larwy spuszczela, gdyż w ich przewodzie pokarmowym nie ma symbiontów. Nic więc dziwnego, że spuszczel rozwija się niemal wyłącznie w strefie bielastej drewna najbogatszej w białko. Do omawianej grupy należą także liczne gatunki termitów żyjące w symbiozie z bakteriami lub wiciowcami i innymi pierwotniakami, które uczestniczą w rozkładzie celulozy. Oprócz tego odgrywają one ważną rolę w zaopatrywaniu swych gospodarzy w substancje białkowe. Na wartość odżywczą drewna wpływają również grzyby rozkładające drewno. Wzrost wartości pokarmowej drewna może być powodowany w tym wypadku przez rozkład celulozy na związki prostsze oraz w wyniku nagromadzenia się substancji białkowych i witamin. W grę wchodzi także wzrost wilgotności drewna wywołany przez grzyby oraz rozluźnienie struktury drewna, co ułatwia larwom drążenie chodników. Niektóre grzyby hamują jednak wzrost larw, a nawet działają na nie trująco. Wyszukanie materiału lęgowego spoczywa na samicy. Zasadniczą rolę w znalezieniu odpowiedniego materiału lęgowego odgrywają u owadów bodźce zapachowe. Tak np. skład oraz zawartość różnych składników żywicy drzew iglastych, zmieniające się zależnie od stopnia osłabienia drzew czy też po ich śmierci, przyciągają owady ksylofagiczne. Mieszaniny składników żywicy, a również ich stężenie w różnym stopniu przywabiają poszczególne gatunki owadów. Rezultatem tego jest określona kolejność w opanowywaniu drewna. U korników (a więc i u drwalników) pierwsze osobniki, które opanowały osłabione drzewo lub materiał ścięty, wydzielają substancje zapachowe zwane feromonami agregacyjnymi. Związki te sygnalizują innym osobnikom danego gatunku, że materiał jest przydatny do celów lęgowych. Feromony działają wabiąco znacznie silniej niż substancje zapachowe wydzielane przez drzewa lub drewno.

Data dodania produktu: 03 sierpie 2010.
 

Klienci, którzy wybrali ten produkt, kupili również:

rośliny dekoracyjne które leczą
rośliny dekoracyjne które leczą
atlas owadów uszkadzających drewno 1 poradnik leśnika
atlas owadów uszkadzających drewno 1 poradnik leśnika